উপনামৰ উৎপত্তি
অসমৰ কাত্যায়ন গোত্ৰৰ চলিহা বংশৰ পৰিচয় দিয়াতো খুব এটা সহজ সাধ্য কাম নহয়। কাৰণ এই বিষয়ে এতিয়াও সঠিক সিদ্ধান্তলৈ আহিব পৰা নাই। ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত অভাজনৰ "অসমৰ কাত্যায়ন গোত্ৰৰ চলিহা বংশৰ চমু ইতিহাস" নামৰ পুথিখন প্ৰকাশ হোৱাৰ আগলৈকে স্বৰ্গীয় বেণুধৰ শৰ্মাই Chaliha, cinnamen trader or marchant, originally hailed from kasmir বাক্যশাৰীকে সাৰোগত কৰি আমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল আদিতে কাশ্মীৰৰ ডালচেনি ব্যৱসায়ী আছিল বুলি মানি আহিছে। কিন্তু এই উক্তি কাৰ আছিল সেই সম্পৰ্কেও স্বৰ্গীয় বেণুধৰ শৰ্মা দ্বিদ্ধাগ্ৰস্ত আছিল।
সিন্ধি ভাষাত "চলিহা" শব্দৰ অৰ্থ "৪০" — চলিহা সাহিব উৎসৱৰ ৪০ দিনীয়া উপাসনাৰ পৰা এই উপাধি আহিছে।
দক্ষিণপাট সত্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সত্ৰাধিকাৰ বনমালীদেবে তেখেতৰ প্ৰিয় শিষ্য "শ্ৰীৰাম"ক মৰমতে "চলিহা" বুলি মাতিছিল। সেয়ে তেওঁ আৰু তেওঁৰ বংশৰ লোকসকলে "চলিহা" উপাধি লিখে। (দক্ষিণপাট সত্ৰ, পৃ.৬)
"বনমালীদেবে তেখেতৰ প্ৰিয় শিষ্য শ্ৰীৰামক মৰমতে চলিহা বুলি মাতিছিল। সেয়ে তেওঁ আৰু তেওঁৰ বংশৰ লোকসকলে চলিহা উপাধি লিখে।"
পূৰ্বপুৰুষৰ ঠাই — সিন্ধু প্ৰদেশ
নৃ-তত্ত্ববিদসকলে আমাক ইন্দো-এছিয়ান নৃগোষ্ঠীৰ লোক বুলি চিনাক্ত কৰিছে। এই নৃগোষ্ঠীৰ লোকৰ প্ৰধান বাসস্থান হ'ল অবিভক্ত ভাৰতবৰ্ষৰ উত্তৰাঞ্চল তথা বৰ্তমান পাকিস্তানৰ সিন্ধু প্ৰদেশ আৰু অবিভক্ত ভাৰতবৰ্ষৰ পাঞ্জাব অঞ্চল, হিমালয়ৰ পাদ অঞ্চল, নেপাল আৰু ম্যানমাৰ।
সিন্ধু প্ৰদেশৰ বাসিন্দাসকলক সিন্ধি বুলি কোৱা হয়। সিন্ধিসকলৰ ভিতৰত হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়োটা সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছে যদিও এইসকলৰ শতকৰা ৯০ শতাংশ লোকেই হ'ল হিন্দু তথা কাশ্যপ বা ক্ষত্ৰিয় মূলৰ। স্বাধীন ভাৰতৰ গুজৰাট, ৰাজস্থান, মহাৰাষ্ট্ৰ আদিত সিন্ধিসকলৰ বসবাস আছে।
চেতি চান্দ ঝুলেলাল সিন্ধিসকলৰ দেৱতা (বৰুণ দেৱতাৰ অৱতাৰ)। ৪০ দিনৰ উপাসনাৰ সামৰণি উদযাপন কৰা মহা শোভাযাত্ৰাক "চলিহা সাহিব উৎসৱ" বোলা হয়। আমাৰ "চলিহা" উপাধি এই উৎসৱৰ পৰা আহিছে।
অসমত আগমন — ১৬৫৮ খ্ৰীষ্টাব্দ
লোককথা আৰু ইতিহাসমতে আমাৰ পূৰ্বপুৰুষ শ্ৰীৰামৰায় (শ্যাম ৰায় বা চিৰাম চলিহা) ১৫৮০-১৬৫৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহৰ ৰাজত্বকালত কোচবিহাৰৰ পৰা অহিছিল। তেওঁলোকে প্ৰথমে গুৱাহাটীৰ লখিতাক্য বৰফুকনৰ টোলৰ ওচৰত বসতি স্থাপন কৰিছিল।
তাৰ পিছত তেওঁলোকে কালিয়াবৰত "দেৱ সত্ৰ" আৰু জাটপাৰাত আন এটা সত্ৰ স্থাপন কৰে। যাত্ৰা অব্যাহত থাকে—শাকবাৰী, গজপুৰ, দিকৰং পাৰা, কুমাৰখাটি/কুমাৰবাৰীৰ মাজেৰে পাৰ হৈ অৱশেষত মাজুলীত দক্ষিণপাট সত্ৰ স্থাপন কৰি স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰে।
মিৰ জুমলাৰ প্ৰস্থানৰ পিছত শ্ৰী শ্ৰী বনমালীদেৱে হোম-যজ্ঞৰে নগৰ শুদ্ধ কৰে। ৰজা জয়ধ্বজ সিংহৰ ইচ্ছামতে মাজুলীৰ "মুৰামুৰি" (বৰ্তমান গোহাঁইবাৰী গাঁও)ত সুকানসুতিৰ উত্তৰ-পূব দিশত দক্ষিণপাট সত্ৰ স্থাপন কৰা হয়।
দক্ষিণপাট সত্ৰৰ সৈতে সম্পৰ্ক
১৫৮০ শক (১৬৫৮ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ৰজা চক্ৰধ্বজ সিংহই শ্ৰী শ্ৰী যাদৱ ৰায়ৰ নামত "দেৱোত্তৰ" মাটি স্থাপন কৰে। শ্ৰী শ্ৰী ৰামৰায় চলিহা দক্ষিণপাট সত্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাপক শ্ৰী শ্ৰী বনমালীদেৱৰ সৈতে জড়িত আছিল।
বিশ্লেষণ অনুসৰি আমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে সম্ভৱত ৰজা ৰুদ্ৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত মাজুলীৰ পৰা দক্ষিণপাৰলৈ (শিৱসাগৰ জিলা, চাৰিং, বৰুৱাটি গাঁও) প্ৰব্ৰজন কৰে।
মুদাই বিল (পূব), শিংগিয়া বিল (পশ্চিম), হাটিপাৰা বিল (উত্তৰ), সুকানসুতি (দক্ষিণ)।
শ্ৰীৰাম চাপৰি
"শ্ৰী ৰাম চাপৰি" অঞ্চল শ্ৰী ৰামৰায়ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ইয়াৰ ওপৰত দখল আৰু চলিহা বংশধৰৰ অনুপস্থিতি।
আমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে ৰাজাঘৰীয়া খিতাপ আৰু বিষয় লাভ কৰিছিল — মজিন্দাৰ বৰুৱা, কাকতি বড়া, চাংকাকতি, বৰকাকতি, হাতী কাকতি আদি। ৰায়বাহাদুৰ সম্মান লাভ কৰিছিল স্বৰ্গীয় ফণীধৰ চলিহা, কানিপ্ৰসাদ চলিহা, ডাঃ লক্ষ্মী প্ৰসাদ চলিহা, দেবীচৰণ বৰুৱা, হীৰেশ্বৰ প্ৰসাদ বৰুৱাই।
উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি
স্বৰ্গীয় বিমলা প্ৰসাদ চলিহা
1912–1971অসমৰ তৃতীয় মুখ্যমন্ত্ৰী, তিনিটা ক্ৰমিক কাৰ্যকাল (১৯৫০-১৯৭০)। ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মভূষণ লাভ।
স্বৰ্গীয় কুলাধৰ চলিহা
1879–1963ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ অসমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি। স্বাধীন অসমৰ প্ৰথম নিৰ্বাচিত অধ্যক্ষ (১৯৫২-৫৮)।
স্বৰ্গীয় বিবেকা চলিহা
1924–2023অসম চৰকাৰৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বঁটা লাভ। বংশৰ প্ৰথম সাহিত্যিক পেঞ্চনাৰ।
শ্ৰীধীৰা চলিহা হাজৰিকা
—অসমৰ প্ৰথম মহিলা বেসামৰিক পাইলট। ভাৰত চৰকাৰৰ বেসামৰিক পাইলট লাইচেন্স ৪৩৮৫।
শ্ৰী অস্মিতা চলিহা
—ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তৰ্জাতিক বেডমিন্টনত অসংখ্য পদক। ভাৰতীয় বেডমিন্টন দলত প্ৰতিনিধিত্ব।
শ্ৰী প্ৰাণ প্ৰতিম চলিহা
—বিশ্ব পাঞ্জা ৪ৰ্থ স্থান (লণ্ডন ১৯৮৭)। আন্তৰ্জাতিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পাঞ্জা স্বৰ্ণ পদক।
ওপৰত আমাৰ বংশৰ কেইগৰাকীমান উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিৰ চমু পৰিচয় দিয়া হ'ল। সম্পূৰ্ণ তালিকা "অসমৰ কাত্যায়ন গোত্ৰৰ চলিহা বংশৰ চমু ইতিহাস" পুথিত পোৱা যায়।
আৰু উল্লেখনীয়
স্বৰ্গীয় পদ্মধৰ চলিহা — অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি। স্বৰ্গীয় মখন লাল চলিহা — প্ৰথম ইংৰাজী-অসমীয়া অভিধান সংকলক (১৯১০)। ডাঃ লক্ষ্মী প্ৰসাদ চলিহা — বংশৰ প্ৰথম চিকিৎসক। শ্ৰী কিৰিপ চলিহা — লোকসভা সদস্য। শ্ৰী সুমন্ত চলিহা — আধুনিক অসমীয়া শব্দকোষ সংকলক।
সাৰাংশ
আমাৰ বংশলৈ সৰ্বোচ্চ সম্মান কঢ়িয়াই অনা ব্যক্তিজন হৈছে স্বৰ্গীয় বিমলা প্ৰসাদ চলিহা — তেখেতে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা "পদ্মবিভূষণ" (১৯৭১ চন) লাভ কৰি আমাৰ বংশলৈ গৌৰৱ কঢ়িয়াই আনিছিল।
উক্ত তথ্যসমূহ লেখকৰ পুথি "অসমৰ কাত্যায়ন চলিহা বংশৰ চমু ইতিহাস"ৰ পৰা লোৱা হৈছে।